Tagarchief: witte/zwarte zwaan

Klimaatbeleid na corona: erop of eronder?

Hoe zal de klimaatstrijd er een jaar na de coronapandemie uitzien? Een vraag voor beleidsexperts en activisten, en eentje met enorme implicaties:

  • optimisten hopen dat corona het beste naar boven brengt in de maatschappij, inclusief politici, en dat de heropleving van het overheidsbeleid tijdens de pandemie (krachtdadig optreden, op basis van wetenschappelijk advies) een voorbeeld is om het klimaatprobleem aan te pakken
  • pessimisten vrezen het ergste, namelijk dat de haast om de zwaar getroffen wereldeconomie weer op poten te zetten, het klimaat weer uit de internationale agenda zal drukken, en dat radicaal-rechts juist de experten de schuld zal geven voor de pandemie

met een goede planning zou 2020 het jaar kunnen zijn dat de wereldwijde uitstoot piekt,
OF
we kunnen niet toestaan dat de remedie [zoals voorgesteld door deskundigen] erger is dan de kwaal

Optimisten

  • Naomi Klein: VIDEO: Coronavirus Capitalism — and How to Beat It (naomiklein.org 16/3/2020)
  • Bill Gates: corona en klimaat hebben allebei “innovatie en wetenschap nodig, en een wereld die samenwerkt” (cnbc, 31/3/2020)
  • Mark Maslin (klimatoloog, University College London): “we moeten deze nieuwe acceptatie van de dominantie van de overheid in ons leven benutten en nationale en mondiale economieën naar een duurzamere voetafdruk verplaatsen”(1)
  • Fatih Birol (chef, IEA): crisis is nu een “historische kans om [energie]investeringen een duurzamer pad op te sturen” (iea.org 14/3/2020)
  • Glen Peters (onderzoeksdirecteur, Climate Research, Oslo): “met een goede planning zou 2020 het jaar kunnen zijn dat de wereldwijde uitstoot piekt”(1)

Pessimisten

Reductie in CO2-uitstoot is tijdelijk, en niet massaal

  • Lauri Myllyvirta (Center for Research on Energy and Clean Air, Finland): steenkoolcentrales in China einde maart opnieuw “normaal”(1)
  • Breakthrough Institute, Californië: daling CO2-uitstoot in 2020 klein, waarschijnlijk tussen 0,5 en 2,2%, en dus “COVID-19 kost ons meer (klimaatbeleid)tijd dan ze oplevert” (breaktrough, 26/3/2020)

Politiek gezien vrezen pessimisten eerder een sprong achteruit in plaats van vooruit. De angst van het publiek, en wanhopige maatregelen van regeringen en bankiers om de economische groei te stimuleren zullen samen het politieke kortetermijndenken en het nationalisme opdrijven. De economische stimuli zullen de oude energie-intensieve en fossiele brandstofindustrie voortrekken, en groen licht geven aan de exploratie van natuurlijke hulpbronnen zoals regenwouden, waarschuwen de pessimisten.

  • Dieter Helm (energie-econoom, Universiteit Oxford): “het virus heeft een economische crisis veroorzaakt en mensen zullen minder bereid zijn om te betalen voor het redden van toekomstige generaties”
  • Covid-19: “We krijgen een glimp te zien van de dystopie waarin de groenen ons willen laten leven (spiked, 25/3/2020)

Dit pessimistische verhaal verwacht ook een gevecht om de “bureaucratie” te temmen door milieunormen te omzeilen of te elimineren. De “oorlog” tegen het virus zal de strategieën om andere existentiële risico’s zoals klimaatverandering aan te pakken, in de schaduw stellen.

  • Andrew Norton (denktank, Londen): “als de pandemie slecht wordt aangepakt, zuigt ze alle energie uit het overheidsbeleid”(1)
  • Martin Siegert (Grantham Institute, London): “biljoenen dollars uitgegeven voor business-as-usual… dan zullen we niet de financiële kracht hebben om te investeren in een koolstofarme toekomst”(1)

Hoe zien vroege herstelbeleidsmaatregelen eruit?

  • Verenigde Staten geven slecht voorbeeld:
  • China: economisch stimuleringspakket “vermeldt evenmin de klimaat- of milieuaspecten van stimuleringsmaatregelen.” En de laatste weken is er een opstoot in goedkeuring voor nieuwe steenkoolcentrales. Het enige goede nieuws is dat er ook een boom is geweest in de productie van zonnepanelen.(1)
  • Europa: meer optimisme, en vooral voluntarisme, volgens Nicolas Stern en Chris Hilson (Univ. Reading)

Wordt “groen” klimaatbeleid omgebogen naar -vooral- hernieuwbare energie?

14 gratis opinies van klimaat-sleutelfiguren

Coronavirus: What could lifestyle changes mean for tackling climate change? (carbonbrief, 31/3/2020)

 

De 7 “challenges” voor klimaatbeleid van Verisk (2)

1. COVID-respons verdringt klimaatactie
2. Kans om milieunormen te herbekijken
3. Emissies zakken, dus doelstellingen milderen?
4. Onzekere koolstofmarkten ondergraven emissiedoelstellingen
5. Investeringen in hernieuwbare energiebronnen afhankelijk van herstelbeleid
6. Klimaatprotesten blijven voorlopig “in hun kot”
7. Zakenreizen: begin van het einde?


(1) Zie het artikel Virus aftermath: Optimism or pessimism about its effect on climate change?, Fred Pearce in The Bulletin, 17/4/2020
(2) Verisk 16/4/2020

Leidt corona-virus tot financiële crash?

Crashes voorspellen is een riskante bezigheid: meestal krijg je immers geen (onmiddellijk) gelijk, maar wel het etiket “alarmist”. Nuttiger is het om niet te focussen op de waarschijnlijkheid van de voorspelling (als gok%), maar op de achterliggende mechanismen (als oefening), want die wijzen op kwetsbaarheden in het systeem.

Guggenheiminvestments volgt grosso modo deze redenering:

  • de mortaliteit van corona (COVID-19) wordt statistisch fout ingeschat: 1.370 overlijdens op 60.408 bevestigde gevallen, dat is dus 2,3%, veel minder dan de 9;6% van SARS, schrijven de kranten. Fout, zegt GGHI, als je een groot examen uitschrijft, met vier uursessies vanaf 8u00 tot 12u00, en in de 1e groep van 8u00 heb je 20 buizen en 80 geslaagd (=100), en van 8u tot 12u heb je in totaal 1.000 kandidaten, dan is het buis-percentage niet 20 tov 1.000 (2%), maar 20 tegenover 80 (25%). Bij COVID-19 dus 1.370 doden + 6.271 genezen, totaal 7.641, mortaliteit= 18%!
  • COVID-19 verspreidt zich veel sneller en is veel dodelijker dan SARS, en de aantallen zijn waarschijnlijk nog onderschat
  • een vaccin is nog niet voor morgen, en moet dan nog in honderdduizenden, miljoenen units gemaakt worden.

Wat heeft dit nu met de financiële wereld te maken?

De economische haperingen als gevolg van COVID-19 hebben uiteraard een impact op de olieprijzen, en vertragen de wereldeconomie. Intussen blijven aankopen van aandelen en obligaties boomen, zonder dat de kopers de prijs-per-stuk controleren, laat staan erover onderhandelen. Beleggers zwemmen in het geld (mogelijk gemaakt door de centrale banken), en kopen blindelings “obligatiepakketten” in plaats van individuele obligaties.

GGHI spreekt ronduit van cognitieve dissonantie bij de beleggers, en vreest voor een crash. De speculatiegolf loopt compleet uit de hand, en vroeg of laat loopt dat slecht af. Zo’n crash wordt doorgaans veroorzaakt door een externe gebeurtenis, en COVID-19 zou er zo een kunnen zijn.

Minder uitstoot: het negatieve gevolg van een positief gevolg

Een ander te verwachten “positief” gevolg van COVID-19 is de verminderde uitstoot, vanwege het terugvallen van industriële productie (en dus minder vraag naar olie, steenkool, enz.): de CO2-uitstoot van China is de afgelopen twee weken al met ten minste 100 miljoen ton gedaald, volgens een studie van Finse wetenschappers, gepubliceerd op 19/2/2020 (bron: phys.org). Natuurlijk zal de productie in de volgende weken opnieuw opgevoerdworden. Maar er is een addertje onder het gras: vermindering van pollutie vermindert ook het effect van global dimming, en dat kan juist een opwarmend effect geven (zie ook dit artikel).

Waarom klimaatwetenschappers ons in de steek lieten

Over- en onderschatting

Het Britse Met Office, (meteorologisch instituut) kondigde onlangs een herziening naar boven aan van hun historische temperatuurdata. Door onnauwkeurige metingen waren die systematisch iets te laag ingeschat. en dat is helaas een trend in vele klimaatstatistieken: keer op keer blijken de waarnemingen de prognoses en modellen ingehaald te hebben, soms een beetje, soms een beetje veel. En dat is zo voor metingen van het zeeijs, oceaantemperatuur, zeespiegelstijging, enzovoort.

Consistente onderschatting is een vorm van vooringenomenheid, van partijdigheid. En dan rijst natuurlijk de vraag: vanwaar die eenzijdige onderschatting van klimaatgegevens?

Waarom is die onderschatting belangrijk?

Om twee redenen:

  1. klimaatsceptici verwijten de wetenschappers vaak dat ze het dreigende klimaatprobleem overdrijven. Uit onderzoek blijkt echter niet alleen dat ze niet overdreven, ze hebben de zaken zelfs onderschat. Dat is belangrijk voor een juiste interpretatie van de data, voor de integriteit van de wetenschap, en voor een correcte communicatie naar het publiek.
  2. objectiviteit is sowieso een essentieel onderdeel van wetenschappelijk werk, dus wanneer we vrij systematische afwijkingen vinden in één richting (naar boven of naar beneden) dan moeten we als wetenschappers de oorzaken opzoeken en correcties aanbrengen.

Discerning Experts (boek)

In het boek Discerning Experts (maart 2019) focust Milena Wazeck en haar team op de interne dynamiek van wetenschappelijke beleidsadviezen, dat zijn de “samenvattingen voor het beleid” die (klimaat)wetenschappers meegeven met hun onderzoek. Meer bepaald ging het erom hoe wetenschappers omgaan met de druk – soms subtiel, soms openlijk – die ontstaat wanneer ze weten dat hun conclusies op ruime schaal gepubliceerd worden (“de wereld kijkt toe”). Als we willen dat het beleid steunt op degelijke wetenschap, dan moeten die wetenschappelijke interpretaties zo correct mogelijk zijn.En precies dat is tot nu toe weinig onderzocht.

Waarom onderschatten klimaatwetenschappers de crisis?

Om met de algemene conclusie te beginnen: nergens vinden we sporen van fraude of nonchalance. De data zijn solide, de collega’s akkoord met de rapporten. Maar we vinden wel vrij algemeen een onderschatting van de ernst van de klimaatdreiging, en van de snelheid waarmee de processen verlopen. Hoe komt dat?

  1. de consensusdwang: wetenschappers willen met één stem spreken, uit angst dat beleidsmensen eventuele meningsverschillen gaan uitbuiten. Voorbeeld: stel dat de meeste experts het risico A inschatten met 1-10% waarschijnlijkheid, maar een minderheid acht het risico 80%. In de conclusies zal dan alleen “1-10%” overblijven.
  2. de obsessie met “onbetwiste feiten”: “feiten” zijn dan cijfers of data waarover iedereen het eens is; een minderheidsstandpunt wordt dan soms beschouwd als een “opinie”.
  3. de obsessie met “bewijsvoering”: bij de opmaak van een recent IPCC-rapport (AR4) was de consensus over West-Antarctica dat een snelle instorting (en smelting) van de ijskap een reëel risico was, maar door het ontbreken van sluitende waarnemingen werd de conclusie afgeleid naar “een risico op langere termijn” (want dat kon wel bewezen worden).

Deze “consensusdwang” (of drang) staat haaks op de intern-academische gebruiken, waar tijdsdruk veel minder speelt (tenzij binnen de eigen onderzoeksgroep), en waar kritische en afwijkende besluiten eerder aangemoedigd worden, en soms zelfs de carrière vooruithelpen. In onderzoek is kritiek en twijfel een pluspunt, bij beleidsadviezen een minpunt.Maar er speelt nog een factor mee:

  1. foutmarges hebben “asymmetrisch” effect op de reputatie: wordt een dreiging overschat, dan schaadt dat de reputatie, maar een onderschatting kan geen kwaad (dat is tenminste de gangbare opinie). Dus zeker wanneer het rapport bij klimaatsceptici terechtkomt, wil men zeker spelen en dus liever onderschatten. Ook hier weer een markant verschil met bijvoorbeeld stormwaarschuwingen, waar men liever wat zal overdrijven.

Het resultaat? Conclusies als kleinste gemene deler van een reeks uiteenlopende inschattingen en data. En wanneer consensus een vereiste wordt (zoals in het VN-klimaatpanel IPCC), dan gaat het zelfs zover dat men:

  • stekelige discussies vermijdt
  • stekelige collega’s niet inviteert.

Waar hebben we dat nog gezien?

Veralgemenen is altijd wat riskant, maar het team vond een gelijkaardige trend-tot-onderschatten in de debatten rond zure regen, en het gat in de ozonlaag. Het zijn de institutionele aspecten van wetenschappelijke adviezen, zoals wie de auteurs zijn en hoe ze worden geselecteerd, hoe het domein is onderverdeeld in hoofdstukken, en instructies naar consensus toe, die wetenschappelijk conservatisme vergemakkelijken. In zoverre wij konden onderzoeken, lijkt het erop dat wetenschappers die aan beleidsadviezen werken, eerder de neiging hebben tot onderschatten dan tot overschatten van dreigingen.

Concrete adviezen van het team

  • consensus mag geen doel op zich worden, en zeker niet afgedwongen worden
  • maak ruimte voor alternatieve of afwijkende modellen
  • onderzoek hoe politici omgaan met wetenschappelijke adviezen.


Discerning Experts

Discerning Experts. The Practices of Scientific Assessment for Environmental Policy. Michael Oppenheimer, Naomi Oreskes, Dale Jamieson, Keynyn Brysse, Jessica O’Reilly, Matthew Shindell, Milena Wazeck.
304 pages, maart 2019, ISBN 9780226602011.
Deze blogpost is een samenvatting van het artikel/bespreking in Scientific American 19/8/2019.

Annex: Climate science profession has let down humanity

In een interview met Jem Bendell geeft klimaatwetenschapper Wolfgang Knorr toe: In that sense, the whole climate science profession has let down humanity. I am still working out what that means from now on. Lees het interview bij Jem Bendell, juli 2019.

MeToo: witte zwaan redt de wereld?

Parallel aan ons ongekende vermogen om te netwerken en informatie en ideeën te delen met onze medemensen over de hele wereld is er een dodenmars bezig naar een ecosysteemramp of een nucleaire holocaust die tot nu toe geen tekenen van vertraging vertoont, en een van deze twee factoren zal per definitie winnen op een gegeven moment. Tot dusverre zijn onze pogingen om trajecten te verschuiven spectaculair mislukt. Als iets ons gaat redden, zal het uit een heel onverwachte hoek komen

Verandering is in aantocht. Wat eruitziet als vrouwen die praten over hun ervaringen met verkrachtingscultuur is eigenlijk een enorm gebied van het verduisterd menselijk onderbewuste die plotseling verlicht wordt en bewust wordt. Een heel deel van ons collectieve bewustzijn waar we nog nooit toegang toe hebben gehad, wordt nu opeens beschikbaar voor ons. De oude structuren zullen niet in staat zijn stand te houden op deze nieuwe grond omdat ze op oude grond zijn gebouwd. Fasten seatbelts

Verrassende link tussen klimaat en patriarchaat… MeToo als de witte zwaan die ons op het nippertje redt? Let’s hope. Deze column van Caitlin Johnstone, in vertaling bij dewereldmorgen of het origneel hier.  17/11/2017

Surviving the 21st century?

In een nieuw boek beschrijft Julian Cribb hoe de mensheid toch nog de 21e eeuw zou kunnen overleven. De oplossingen zijn intellectueel eigenlijk niet eens gecompliceerd, maar worden politiek afgeblokt door machtige belangen en inerte politici. Een greep uit de boekbespreking op MAHB Blog:

Probleem Oplossing Tegengewerkt
door…
Atoombommen en ABC: nog altijd risico nr. 1
door klimaatdenkers soms genegeerd
ABC wapens opruimen – landen met kernwapens of andere WMD
Biodiversiteit
we breken ijverig onze habitat af
– 1/2 van de landbouw verhuizen naar stadslandbouw,
met gerecycleerd water
+ promotie vegetarisme(*), vleestaks 300%(*)

+ 1 kindpolitiek(*)
+ 24 miljoen km2 opnieuw wilde natuur

– Big Food
Abrupte
klimaatschokken
temperatuurstijging niet 2°, maar 5°-10° ?
– zie Biodiversiteit – inerte politici, big lobby’s
Voedselzekerheid
nog ’s 4 miljard mensen extra voeden?
– zie Biodversiteit
Grondstoffenschaarste
mijnbouw en oliewinning
verscheuren de aarde
– mijnbouw afbouwen > 99% recyclage
– fossiele energie > 99% hernieuwbare energie
= kringloopeconomie
– mijnlobby’s
– fossiele giganten
Vervuiling
mensen slikken tonnen gif
– bewuste consumenten boycotten gifindustrie – inerte en ontmoedigde consumenten/burgers

(*) staat niet in boek – toegevoegd door klimaat.eu5.net!

Het scenario van klimaat.eu5.net? Stel nu eens een ogenblik dat…

  • een zware wereldwijde klimaatschok ons leven grondig overhoop schopt
  • Facebook en twitter bulken in alle talen van de verontwaardigde reacties: EINDELIJK ACTIE, NU !
  • lobby’s en regeringen in het defensief, de oplossingen in de groene kolom hierboven worden in een rotvaart goedgekeurd en toegepast
  • grootste anti-klimaatondernemingen worden geconfisceerd, pro-klimaatondernemingen gestimuleerd
  • enkele dwarsliggende CEO’s worden zonder pardon opgepakt en voor de rechter gebracht wegens “klimaatterrorisme en sabotage tijdens noodtoestand”; enkele klimaat-CEO’s opgenomen in de regering.

Ook dan zouden we als mensheid nog zwarte sneeuw zien vanwege de klimaatchaos, maar we zijn dan tenminste onderweg!
Onwaarschijnlijk, zegt u? Vergeet dan niet dat de meeste prognoses lijden onder het negeren van de zwarte zwaan. En als die kan bestaan, dan ook een witte zwaan!