Tagarchief: business as usual

Klimaatbeleid na corona: erop of eronder?

Hoe zal de klimaatstrijd er een jaar na de coronapandemie uitzien? Een vraag voor beleidsexperts en activisten, en eentje met enorme implicaties:

  • optimisten hopen dat corona het beste naar boven brengt in de maatschappij, inclusief politici, en dat de heropleving van het overheidsbeleid tijdens de pandemie (krachtdadig optreden, op basis van wetenschappelijk advies) een voorbeeld is om het klimaatprobleem aan te pakken
  • pessimisten vrezen het ergste, namelijk dat de haast om de zwaar getroffen wereldeconomie weer op poten te zetten, het klimaat weer uit de internationale agenda zal drukken, en dat radicaal-rechts juist de experten de schuld zal geven voor de pandemie

met een goede planning zou 2020 het jaar kunnen zijn dat de wereldwijde uitstoot piekt,
OF
we kunnen niet toestaan dat de remedie [zoals voorgesteld door deskundigen] erger is dan de kwaal

Optimisten

  • Naomi Klein: VIDEO: Coronavirus Capitalism — and How to Beat It (naomiklein.org 16/3/2020)
  • Bill Gates: corona en klimaat hebben allebei “innovatie en wetenschap nodig, en een wereld die samenwerkt” (cnbc, 31/3/2020)
  • Mark Maslin (klimatoloog, University College London): “we moeten deze nieuwe acceptatie van de dominantie van de overheid in ons leven benutten en nationale en mondiale economieën naar een duurzamere voetafdruk verplaatsen”(1)
  • Fatih Birol (chef, IEA): crisis is nu een “historische kans om [energie]investeringen een duurzamer pad op te sturen” (iea.org 14/3/2020)
  • Glen Peters (onderzoeksdirecteur, Climate Research, Oslo): “met een goede planning zou 2020 het jaar kunnen zijn dat de wereldwijde uitstoot piekt”(1)

Pessimisten

Reductie in CO2-uitstoot is tijdelijk, en niet massaal

  • Lauri Myllyvirta (Center for Research on Energy and Clean Air, Finland): steenkoolcentrales in China einde maart opnieuw “normaal”(1)
  • Breakthrough Institute, Californië: daling CO2-uitstoot in 2020 klein, waarschijnlijk tussen 0,5 en 2,2%, en dus “COVID-19 kost ons meer (klimaatbeleid)tijd dan ze oplevert” (breaktrough, 26/3/2020)

Politiek gezien vrezen pessimisten eerder een sprong achteruit in plaats van vooruit. De angst van het publiek, en wanhopige maatregelen van regeringen en bankiers om de economische groei te stimuleren zullen samen het politieke kortetermijndenken en het nationalisme opdrijven. De economische stimuli zullen de oude energie-intensieve en fossiele brandstofindustrie voortrekken, en groen licht geven aan de exploratie van natuurlijke hulpbronnen zoals regenwouden, waarschuwen de pessimisten.

  • Dieter Helm (energie-econoom, Universiteit Oxford): “het virus heeft een economische crisis veroorzaakt en mensen zullen minder bereid zijn om te betalen voor het redden van toekomstige generaties”
  • Covid-19: “We krijgen een glimp te zien van de dystopie waarin de groenen ons willen laten leven (spiked, 25/3/2020)

Dit pessimistische verhaal verwacht ook een gevecht om de “bureaucratie” te temmen door milieunormen te omzeilen of te elimineren. De “oorlog” tegen het virus zal de strategieën om andere existentiële risico’s zoals klimaatverandering aan te pakken, in de schaduw stellen.

  • Andrew Norton (denktank, Londen): “als de pandemie slecht wordt aangepakt, zuigt ze alle energie uit het overheidsbeleid”(1)
  • Martin Siegert (Grantham Institute, London): “biljoenen dollars uitgegeven voor business-as-usual… dan zullen we niet de financiële kracht hebben om te investeren in een koolstofarme toekomst”(1)

Hoe zien vroege herstelbeleidsmaatregelen eruit?

  • Verenigde Staten geven slecht voorbeeld:
  • China: economisch stimuleringspakket “vermeldt evenmin de klimaat- of milieuaspecten van stimuleringsmaatregelen.” En de laatste weken is er een opstoot in goedkeuring voor nieuwe steenkoolcentrales. Het enige goede nieuws is dat er ook een boom is geweest in de productie van zonnepanelen.(1)
  • Europa: meer optimisme, en vooral voluntarisme, volgens Nicolas Stern en Chris Hilson (Univ. Reading)

Wordt “groen” klimaatbeleid omgebogen naar -vooral- hernieuwbare energie?

14 gratis opinies van klimaat-sleutelfiguren

Coronavirus: What could lifestyle changes mean for tackling climate change? (carbonbrief, 31/3/2020)

 

De 7 “challenges” voor klimaatbeleid van Verisk (2)

1. COVID-respons verdringt klimaatactie
2. Kans om milieunormen te herbekijken
3. Emissies zakken, dus doelstellingen milderen?
4. Onzekere koolstofmarkten ondergraven emissiedoelstellingen
5. Investeringen in hernieuwbare energiebronnen afhankelijk van herstelbeleid
6. Klimaatprotesten blijven voorlopig “in hun kot”
7. Zakenreizen: begin van het einde?


(1) Zie het artikel Virus aftermath: Optimism or pessimism about its effect on climate change?, Fred Pearce in The Bulletin, 17/4/2020
(2) Verisk 16/4/2020

Grootbank JP Morgan ziet bui hangen

JP Morgan, een van de grootste investeringsbanken in de VS (en volop verwikkeld in de fossiele industrie) zegt dat de klimaatverandering “een wereldwijde marktmislukking is, in die zin dat producenten en consumenten van CO2-emissies niet betalen voor de klimaatschade die ze veroorzaken.” Om dit te keren is, zo zegt de bank, een mondiale CO2-taks nodig, maar “dat zal niet zo snel gebeuren” vanwege de zorgen om jobs en concurrentievermogen.

De auteurs zeggen dat het waarschijnlijk is dat de [klimaat] situatie zal blijven verslechteren, misschien “nog erger dan in de IPCC-scenario’s”. Op microniveau verandert er wel wat in het gedrag van individuen, bedrijven en investeerders, maar dit is waarschijnlijk niet voldoende als de fiscale en financiële autoriteiten niet gaan optreden.

JP Morgan was een van de 33 machtigste financiële instellingen die tussen 2016 en 2018 een geschat totaal van 1,9 triljoen dollar investeerden in de fossiele brandstofsector. JP Morgan zelf investeerde 75 miljard dollar in de meest agressieve bedrijven in de oliesector (fracking, Noordpoolgebied).

In een reactie minimaliseert JP Morgan hun eigen rapport, maar ze ontkennen het ook niet. Lees het hele verhaal bij The Guardian 21/2/2020.

Conclusie: het topkapitaal weet drommels goed wat er aan de hand is, maar ook zij voelen zich kennelijk onmachtig om de chaos af te wenden. Het rapport is meteen ook een “schuldbekentenis”, misschien bedoeld om intern een beleidsverandering te beïnvloeden?

Leidt corona-virus tot financiële crash?

Crashes voorspellen is een riskante bezigheid: meestal krijg je immers geen (onmiddellijk) gelijk, maar wel het etiket “alarmist”. Nuttiger is het om niet te focussen op de waarschijnlijkheid van de voorspelling (als gok%), maar op de achterliggende mechanismen (als oefening), want die wijzen op kwetsbaarheden in het systeem.

Guggenheiminvestments volgt grosso modo deze redenering:

  • de mortaliteit van corona (COVID-19) wordt statistisch fout ingeschat: 1.370 overlijdens op 60.408 bevestigde gevallen, dat is dus 2,3%, veel minder dan de 9;6% van SARS, schrijven de kranten. Fout, zegt GGHI, als je een groot examen uitschrijft, met vier uursessies vanaf 8u00 tot 12u00, en in de 1e groep van 8u00 heb je 20 buizen en 80 geslaagd (=100), en van 8u tot 12u heb je in totaal 1.000 kandidaten, dan is het buis-percentage niet 20 tov 1.000 (2%), maar 20 tegenover 80 (25%). Bij COVID-19 dus 1.370 doden + 6.271 genezen, totaal 7.641, mortaliteit= 18%!
  • COVID-19 verspreidt zich veel sneller en is veel dodelijker dan SARS, en de aantallen zijn waarschijnlijk nog onderschat
  • een vaccin is nog niet voor morgen, en moet dan nog in honderdduizenden, miljoenen units gemaakt worden.

Wat heeft dit nu met de financiële wereld te maken?

De economische haperingen als gevolg van COVID-19 hebben uiteraard een impact op de olieprijzen, en vertragen de wereldeconomie. Intussen blijven aankopen van aandelen en obligaties boomen, zonder dat de kopers de prijs-per-stuk controleren, laat staan erover onderhandelen. Beleggers zwemmen in het geld (mogelijk gemaakt door de centrale banken), en kopen blindelings “obligatiepakketten” in plaats van individuele obligaties.

GGHI spreekt ronduit van cognitieve dissonantie bij de beleggers, en vreest voor een crash. De speculatiegolf loopt compleet uit de hand, en vroeg of laat loopt dat slecht af. Zo’n crash wordt doorgaans veroorzaakt door een externe gebeurtenis, en COVID-19 zou er zo een kunnen zijn.

Minder uitstoot: het negatieve gevolg van een positief gevolg

Een ander te verwachten “positief” gevolg van COVID-19 is de verminderde uitstoot, vanwege het terugvallen van industriële productie (en dus minder vraag naar olie, steenkool, enz.): de CO2-uitstoot van China is de afgelopen twee weken al met ten minste 100 miljoen ton gedaald, volgens een studie van Finse wetenschappers, gepubliceerd op 19/2/2020 (bron: phys.org). Natuurlijk zal de productie in de volgende weken opnieuw opgevoerdworden. Maar er is een addertje onder het gras: vermindering van pollutie vermindert ook het effect van global dimming, en dat kan juist een opwarmend effect geven (zie ook dit artikel).

vice.com: tijdslijn instorting?

https://www.youtube.com/watch?v=sK3QwFA7be0
Keynote Speech, UN Blockchains for Sustainable Development Session, World Investment Forum 2018, UNCTAD, Geneva, 28 oktober 2018. Human Rights room, Europees VN-HK, 700 aanwezigen. Spreker Jem Bendell homepagetekst van de speech hier
Wetenschappers zijn het niet eens om een tijdslijn te plakken op de nakende “Instorting” (collapse of civilisation), en of die echt nabij is. Maar kunnen we het ons permitteren van te gokken? En wat komt daarna?

Nafeez Ahmed van vice.com (een magazine met een reputatie voor provocatie, wikipedia) zet een stand van zaken op, november 2019.

Instorting: 2020-2030

  • It is now too late to stop a future collapse of our societies because of climate change”: uitspraak van Jim Bendell op een heus EU-seminar, mei 2019
  • Bendell kreeg daarop veel kritiek:
    • o a van Michael Mann die stelt dat daar geen wetenschappelijk voor is, erger: “misleidend” en
    • Dr. Gavin Schmidt (NASA Goddard): overdreven, wel lokale instortingen (bv Haiti, Puerto Rico…)
    • Jeremy Lent, zie fameuze discussie 2019
  • Bendell antwoordt dat zijn prognose geen exact wetenschappelijk bewijs inhoudt, maar waarschuwt dat (a) als we geen tijdlijn vooropstellen, of dromen van 2040-2050, we dan de ernst van de situatie miskennen en (b) een instorting 2020-2030 zo niet bewezen, dan toch best wel goed mogelijk is
  • het Dawe Global Security Model, prognose van instorting tegen 2040
  • Wetenschappers zijn het misschien niet eens over de tijdslijn van instorting, maar velen beweren dat dit helemaal naast de kwestie is. Met bakkeleien over tijdlijnen en halve maatregelen, of hoe erg het wel zal worden, verliezen wij kostbare tijd. Sommige wetenschappers pleiten daarom voor een fundamentele verandering van de structuur van de samenleving, al was het maar uit voorzorg. En dan nog een historische noot: dit alles stond al in het rapport Grenzen aan de groei uit 1972!

Hoofdrisico= “multiple breadbasket failure”

Dit is het simultaan instorten van de oogsten voor meer dan 1 graansoort en/of meer dan 1 hoofdproductieregio

  • Bendell wordt (in bedekte termen) bijgetreden door “politiek gekuist” UNDRR-rapport uit 2019 (of zie lijst UNDRR-rapporten)
    With the certainty of near-term non-linear changes (=volgens sommigen een codewoord voor “collapse”), the critical assumption of the relationship between past and future risk must be revisited.
  • stress in de landbouwproductie bevestigd in dit onderzoek uit oktober 2019

Wat tijdens en na de instorting?

  • wetenschappelijk onderzoek over instorting van beschavingen, toegepast op de onze: het Tainter-model (201901)
  • toch onmogelijk te voorspellen: instorting brengt immers onverwachte dynamieken op gang, en die kunnen positief of negatief uitvallen

Bron: vice.com 22/11/2019

Bezos (Amazon): de Aarde wordt vernietigd, dus kies ik voor de Maan

Kan het nog cynischer? Amazon, het bedrijf/de melkkoe dat/die hij leidt, is nu juist met het pushen van e-commerce een van de grote motoren van het consumentisme, grote factor in de vernietiging van die Aarde. En dus wil meneer het op de Maan, en in ruimte gaan zoeken. Gaan we een volgende planeet vernietigen? Volgens Bezos zouden we beter onze vervuilende, verspillende productiesystemen exporteren naar de ruimte, zodat we de Aarde kunnen behouden om “lekker te wonen”. Een volslagen techno-utopia, niet per se, maar zeker wel in de dwingende tijdsdynamiek van de klimaatopwarming (we hebben volgens vele klimaatwetenschappers nog maar enkele jaren, als we al niet voorbij het kantelmoment zijn).

In een interview met CBS News (uitgezonden 16/7/2019) na het symposium van 19/6/2019 ter herdenking van de maanlanding zei Bezos onder andere:

  • I think it is important for this planet. I think it’s important for the dynamism of future generations. It is something I care deeply about. And it is something I have been thinking about all my life
  • Eventually it will be much cheaper and simpler to make really complicated things (…) in space and then send those (…) objects back down to earth, so that we don’t have the big factories and pollution generating industries that make those things now on Earth,” Bezos says. “And Earth can be zoned residential
  • The first step in that journey is space tourism, Bezos says. Blue Origin is already testing its vehicle, the New Shepard, for taking humans into space for short tourism trips.


Goeie reis, Jeff! En kan je misschien voor je vertrekt nog even Amazon opdoeken, dat scheelt een slok op de borrel voor milieu en klimaat!

 

P.S. lees de vernietigende commentaren bij reddit…

Hernieuwbare energie?? CO2-uitstoot blijft stijgen (BP)

In groene kringen wordt hoog opgegeven met de sterk dalende prijs en gestegen toepassing van hernieuwbare energie. Maar hernieuwbare energie blijkt ook in 2018 slechts een marginale rol te spelen in de groeiende totale energiehuishouding van de wereld in 2018:

  • wind en zon groeien (14,5% in 2018) maar waren goed voor amper 4% van de totale energiemix (of 10% als je waterkracht meerekent
  • “hernieuwbaar” deed wel de prijzen van lithium en kobalt sterk stijgen
  • het mondiale energieverbruik steeg met 2,9%, bijna het dubbele van het afgelopen decennium (in de VS zelfs 3,5%) – een pervers neveneffect is trouwens dat meer extreem weer leidt tot hoger energieverbruik (verwarming, airco)
  • de totale productie van olie, gas en steenkool blijft stijgen, en dus ook de CO2-uitstoot.

Een en ander blijkt uit het gezaghebbende energie-jaarrapport van BP.1 Commentaar van Spencer Dale (chief economist bij BP): “mijn gok is dat wanneer volgende generaties terugblikken op de huidige statistieken, zij een wereld zien met een weliswaar groeiend maatschappelijk bewustzijn inzake klimaatverandering, maar waar de feitelijke energiegegevens koppig in de verkeerde richting blijven bewegen. Een groeiende wanverhouding tussen hoop en realiteit. In die context vrees ik – of hoop ik – dat 2018 het jaar zal blijken waarin deze mismatch een hoogtepunt bereikte.”

Lees verder:


Het rapport van oliereus BP werd gepresenteerd onder de titel Energie in 2018: een onhoudbaar pad. Met “onhoudbaar” worden de klimaatdoelstellingen (“Parijs”) bedoeld, niet de prestaties van BP:

Elfendertigste rapport: we halen het niet

WRIOm heikele discussies over “gaan we nu vooruit met het klimaatbeleid, en in hoeverre?” ietwat evidence based te onderbouwen, gaan we te rade bij “Mission 2020”, een wereldwijde coalitie van verschillende klimaatanalisten, onder leiding van Christiana Figueres (VN, Parijs). Die berekende 27 mijlpalen die in 2020 (over 10 maanden dus) moeten gehaald worden, willen we “Parijs” überhaupt mogelijk maken. Het eindrapport is van het World Resources Institute. Hun conclusies staan hieronder (link naar rapporten onderaan), met kleurtjes: veel groene vakjes (op koers, of vooruitgang) zitten er niet bij, de conclusie spreekt voor zichzelf…

op koers
goede vooruitgang
onvoldoende gegevens
onvoldoende vooruitgang
totaal onvoldoende
energie Hernieuwbare energie=
minstens 30% elektriciteitsproductie:
energie Geen nieuwe steenkoolcentrales
energie Bestaande steenkoolcentrales
worden gesloten
transport Elektrische voertuigen=
15-20% van verkoop nieuwe voertuigen
transport Zwaar verkeer 20% efficiënter
+ stadsverkeer naar zero-emissies
transport Openbaar vervoer verdubbelt marktaandeel
transport Luchtvaartsector vermindert emissies per km met 20% (niveau 2013)
transport De scheepvaartsector kondigt maatregelen aan om emissies in de
sector uit te faseren
landbouw Netto-ontbossing stoppen tegen 2020
landbouw Bruto verlies van bossen stoppen
landbouw Minstens 150 miljoen hectare land herstellen (ecodiversiteit)
landbouw Koolstofarme landbouwmethodes
landbouw Inspanningen voor CO2-opslag
industrie Zware industrie heeft roadmaps voor koolstofarme productie tegen
2050
industrie Zware industrie maakt begin van uitvoering roadmaps
industrie Zware industrie werkt aan emissie- en materiaalreductie op basis
van wetenschappelijke data
infrastructuur Minstens 300 miljard $ investeringen in koolstofarme
infrastructuur
infrastructuur Nieuwe gebouwen volgens (nagenoeg) passieve energienormen
infrastructuur Jaarlijks 3% gebouwen naar passieve energienormen
financieel Minimale klimaatinvesteringen: 200 miljard $ (publieke sector)
financieel Minimale klimaatinvesteringen: 800 miljard (privé)
financieel Steun voor klimaatbeweging x10 t.o.v. 2016
financieel Jaarlijkse uitgifte van groene obligaties x10 t.o.v. 2016
financieel Ondernemingen publiceren financiële klimaatrisico’s en
kredietbureaus houden er rekening mee
financieel Subsidies voor fossiele energie afschaffen
financieel Investeringen voor kolen-, olie- en gasproductie annuleren
financieel CO2-prijsmechanisme inbouwen in alle economische sectoren

Bronnen:

 

De Standaard erkent: Het komt niet goed met de planeet

Eindelijk een mainstream-journalist (redacteur buitenland) van een mainstream-krant die toegeeft: het klimaat is niet meer te redden. Lees mee met de “Voorspellingen 2019” van De Standaard:
Foto links: de Californische bosbranden vanuit de atmosfeer (ds)

(…) Het wordt veel te warm. En te droog. Of net veel te nat. En wat erger is: geen enkele ­wereldleider voelt zich nog geroepen daar echt iets aan te doen. Toen de VN-klimaattop in Katowice, eind ­vorig jaar, eindigde in een technisch compromis, had Guterres welgeteld vijf woorden nodig om de toestand te duiden. ‘Ambitie, ambitie, ambitie, ambitie en ambitie.’ (…) Maar die politieke instelling was in de Poolse mijnstad nergens te ­bespeuren. (…) Guterres zal een extra vergadering inlassen [september 2019] om de leiders te vragen hun klimaatambities fors te verhogen. (…) Helaas, durven we nu al te voorspellen, zullen die wereldleiders daar vriendelijk voor bedanken. (…) Oké, Emmanuel Macron zal Guterres volmondig gelijk geven, om vervolgens niets te doen. (…)

In 2019 zullen we steeds meer tot de conclusie komen dat de opwarming van de aarde níét meer binnen aanvaardbare grenzen te houden is. Natuurlijk zal iedereen verwijzen naar al die steden die wel klimaatneutraal willen worden. Of naar die Amerikaanse staten die wel massaal overschakelen op hernieuwbare energie. Nooit zijn meer Amerikaanse steenkoolmijnen gesloten dan in 2018. (…)

Maar de bierkaai wint. In de VS is de uitstoot van broeikasgassen vorig jaar met 3,4 procent toegenomen. (…) Maar ook daar [in China] stijgt het gebruik van steenkool nog altijd. En de staal­industrie draait opnieuw op volle toeren.

Almaar meer mensen zijn zich toch bewust van de ernst van de toestand? Zeker (…) Alleen zal het niet genoeg zijn. Het laaghangende fruit is geplukt. De inspanningen die nodig zijn, zullen zo kolossaal worden dat ze echt pijn zullen doen. Dat hebben de gele hesjes Macron al duidelijk gemaakt. Geen enkele politicus kan of wil zo’n beleid voeren, zelfs Xi niet. En die moet aan niemand verantwoording afleggen.

Lees het hele artikel in de standaard 12/1/2019

COP24 resultaat: 410 ppm CO2-uitstoot en stijgend

Dit is het resultaat van COP24 in Katowice: 24 topconferenties gedurende ruim 25 jaar (2018-1992): de CO2-emissies (belangrijkste motor van opwarming) steeg van 350 ppm naar 410 ppm. In de grafiek hierboven staat elke “COP” netjes vermeld bij de overeenkomstige stijging van de CO2.

Whatever our world leaders are ‘doing’ to reduce emissions, they are doing it wrong.” “We have to understand what the older generation has dealt to us, what mess they have created that we have to clean up and live with.
Greta Thunberg, de 15-jarige Zweedse scholier en klimaatactiviste, op COP24.

Lees verder met achtergrondgegevens bij national observer (12/12/2018)

Klimaatkaart EU-parlement: een lachertje!

Op basis van een rapport van het Europees Milieuagentschap liet het Europees Parlement een kaartje (infographic) opmaken met de gevolgen die de klimaatverandering waarschijnlijk meebrengt voor de diverse (zeven) regio’s van Europa:

  • Boreaal (Zweden, Finland, Baltische staten)
  • Arctic (Ijsland)
  • Bergstreken
  • Mediterrane streken
  • Atlantische zone
  • Continentaal Europa
  • Kustgebieden

Het zijn su-per-bra-ve klimaatvoorspellingen geworden. Meer dan een beetje ongemak hoeven we niet te vrezen, en dan nog: zo wordt voor de Europese kustgebieden met geen woord gerept over het risico op (super-)stormen of  overstromingen! Stijging van de zeespiegel wordt wel vermeld door het Milieuagentschap, maar in de infographic van het Parlement hoeven we daar niet meer voor te vrezen! Voor de Atlantische zone worden wel meer realistische prognoses gegeven. En de Mediterrane gebieden, die zijn dan weer de klos.

België
is op de kaart verdeeld in twee zones
Noordwest (“linksboven”) van de lijn Charleroi-Mol = Atlantische zone

  • meer en heviger regenbuien
  • hogere rivierstanden, met risico van overstroming
  • hoger risico op stormschade in winter
  • meer slecht weer
  • maar joepie: minder verwarmingskosten!
Zuidoost (“rechtsonder”) van de lijn Charleroi-Mol = continentaal Europa

  • meer extreem weer
  • drogere zomers
  • hoger risico op rivieroverstromingen en bosbranden
  • hogere kosten voor koeling