Klimaatbeleid na corona: erop of eronder?

Hoe zal de klimaatstrijd er een jaar na de coronapandemie uitzien? Een vraag voor beleidsexperts en activisten, en eentje met enorme implicaties:

  • optimisten hopen dat corona het beste naar boven brengt in de maatschappij, inclusief politici, en dat de heropleving van het overheidsbeleid tijdens de pandemie (krachtdadig optreden, op basis van wetenschappelijk advies) een voorbeeld is om het klimaatprobleem aan te pakken
  • pessimisten vrezen het ergste, namelijk dat de haast om de zwaar getroffen wereldeconomie weer op poten te zetten, het klimaat weer uit de internationale agenda zal drukken, en dat radicaal-rechts juist de experten de schuld zal geven voor de pandemie

met een goede planning zou 2020 het jaar kunnen zijn dat de wereldwijde uitstoot piekt,
OF
we kunnen niet toestaan dat de remedie [zoals voorgesteld door deskundigen] erger is dan de kwaal

Optimisten

  • Naomi Klein: VIDEO: Coronavirus Capitalism — and How to Beat It (naomiklein.org 16/3/2020)
  • Bill Gates: corona en klimaat hebben allebei “innovatie en wetenschap nodig, en een wereld die samenwerkt” (cnbc, 31/3/2020)
  • Mark Maslin (klimatoloog, University College London): “we moeten deze nieuwe acceptatie van de dominantie van de overheid in ons leven benutten en nationale en mondiale economieën naar een duurzamere voetafdruk verplaatsen”(1)
  • Fatih Birol (chef, IEA): crisis is nu een “historische kans om [energie]investeringen een duurzamer pad op te sturen” (iea.org 14/3/2020)
  • Glen Peters (onderzoeksdirecteur, Climate Research, Oslo): “met een goede planning zou 2020 het jaar kunnen zijn dat de wereldwijde uitstoot piekt”(1)

Pessimisten

Reductie in CO2-uitstoot is tijdelijk, en niet massaal

  • Lauri Myllyvirta (Center for Research on Energy and Clean Air, Finland): steenkoolcentrales in China einde maart opnieuw “normaal”(1)
  • Breakthrough Institute, Californië: daling CO2-uitstoot in 2020 klein, waarschijnlijk tussen 0,5 en 2,2%, en dus “COVID-19 kost ons meer (klimaatbeleid)tijd dan ze oplevert” (breaktrough, 26/3/2020)

Politiek gezien vrezen pessimisten eerder een sprong achteruit in plaats van vooruit. De angst van het publiek, en wanhopige maatregelen van regeringen en bankiers om de economische groei te stimuleren zullen samen het politieke kortetermijndenken en het nationalisme opdrijven. De economische stimuli zullen de oude energie-intensieve en fossiele brandstofindustrie voortrekken, en groen licht geven aan de exploratie van natuurlijke hulpbronnen zoals regenwouden, waarschuwen de pessimisten.

  • Dieter Helm (energie-econoom, Universiteit Oxford): “het virus heeft een economische crisis veroorzaakt en mensen zullen minder bereid zijn om te betalen voor het redden van toekomstige generaties”
  • Covid-19: “We krijgen een glimp te zien van de dystopie waarin de groenen ons willen laten leven (spiked, 25/3/2020)

Dit pessimistische verhaal verwacht ook een gevecht om de “bureaucratie” te temmen door milieunormen te omzeilen of te elimineren. De “oorlog” tegen het virus zal de strategieën om andere existentiële risico’s zoals klimaatverandering aan te pakken, in de schaduw stellen.

  • Andrew Norton (denktank, Londen): “als de pandemie slecht wordt aangepakt, zuigt ze alle energie uit het overheidsbeleid”(1)
  • Martin Siegert (Grantham Institute, London): “biljoenen dollars uitgegeven voor business-as-usual… dan zullen we niet de financiële kracht hebben om te investeren in een koolstofarme toekomst”(1)

Hoe zien vroege herstelbeleidsmaatregelen eruit?

  • Verenigde Staten geven slecht voorbeeld:
  • China: economisch stimuleringspakket “vermeldt evenmin de klimaat- of milieuaspecten van stimuleringsmaatregelen.” En de laatste weken is er een opstoot in goedkeuring voor nieuwe steenkoolcentrales. Het enige goede nieuws is dat er ook een boom is geweest in de productie van zonnepanelen.(1)
  • Europa: meer optimisme, en vooral voluntarisme, volgens Nicolas Stern en Chris Hilson (Univ. Reading)

Wordt “groen” klimaatbeleid omgebogen naar -vooral- hernieuwbare energie?

14 gratis opinies van klimaat-sleutelfiguren

Coronavirus: What could lifestyle changes mean for tackling climate change? (carbonbrief, 31/3/2020)

 

De 7 “challenges” voor klimaatbeleid van Verisk (2)

1. COVID-respons verdringt klimaatactie
2. Kans om milieunormen te herbekijken
3. Emissies zakken, dus doelstellingen milderen?
4. Onzekere koolstofmarkten ondergraven emissiedoelstellingen
5. Investeringen in hernieuwbare energiebronnen afhankelijk van herstelbeleid
6. Klimaatprotesten blijven voorlopig “in hun kot”
7. Zakenreizen: begin van het einde?


(1) Zie het artikel Virus aftermath: Optimism or pessimism about its effect on climate change?, Fred Pearce in The Bulletin, 17/4/2020
(2) Verisk 16/4/2020